ئەكتەر لە شانۆیی (دوژمنی گەل) دا

حەیدەرعەبدوڕەحمان

Haeder Abdulrahman

ئەكتەر لە شانۆیی (دوژمنــــی گەل)دا


هەر یەك لەكاراكتەرەكانی شانۆییەكانی هنریك ئەبسن، تایبەتمەندی خۆیان هەیە و ئەبسن بەفەلسەفەیەكی دیاری كراو ئەو كاراكتەرانەی دروست كرددووە، كە ئەگەر بیانخوێنیتەوە، هەر یەك لەوان هەڵگری پەیامێكە، تەنانەت هەندێ‌ لەوان، چونەتە رێزی كاراكتەرە جیهانیەكان و خۆیان ئاشنا بەبینەرێكی زۆر كردووە لەسەراپای جیهاندا، بۆیە ئەو دەرهێنەرەی كار لەشانۆییەكانی ئەبسن دەكات و ئەو ئەكتەرانەش كەرۆڵی ئەو كاراكتەرانە دەبینن، دەبێت زۆر بە ئاگاییەوە هەڵسوو كەوت لەگەڵ كارو كاراكتەرەكانی ئەبسن دا بكەن، رەنگە كارێكی سەخت و دژوار بیت، گەرمرۆڤ بیەوێت بچێتە ژوورێكی تاریك و نوتەك، ناتوانێت یەك هەنگاو بچێتە پێشەوە، تا چرایەك نەبێت ئەو تاریكیە بڕەوێنتەوەو دەورو بەری خۆی بەروونی ببینی، بەشداری كردنی ئەكتەریش لە شانۆدا ئەوەیە وەك ئەكتەر بتەوێت بچیتە ناو دنیای ئەو نووسەرە زەبەللاحەی دنیاو فەلسەفەكانی، ئاشنایەتیەكی باشت لەگەڵ ئەو كاراكتەرانە بەگشتی و ئەبسن خۆی بەتایبەتی نەبێت، بۆیە ئەكتەرانی (دوژمنی گەل) كەوتونەتە بەردەم ئەزموونێكی گەورە، كە سەركەوتن تێیدا شانازییەكی گەورەیە، زۆر لەوان ئەكتەری ئەكادیمین و خاوەن ئەزموون لەبواری نواندندا، تەنانەت هەندێكییان شانۆیان وەك پیشە وەر گرتووە، بەڵام هەندێكی دیكەیان تێدایە، بۆ یەكەم جارە لەنمایشێكی وا گەورەدا بێتە سەر شانۆ..
بێگومان كۆ كردنەوەی ئەو دوو كۆمەڵەیەی ( ئەكتەرە خاوەن ئەزموونەكان لەگەڵ ئەكتەرە تازە پێگەیشتووەكان) یان كەم ئەزموونەكان) كارێكی ئاسان نیە، چونكە ئەوان جیاوازی زۆریان هەیە لەئاستی نواندن و جەستەو دەنگو ئیلقاو ئەدا، بینەر لەهۆڵی شانۆدا ئەو جیاوازییانە بەچاوی خۆی دەبینی، بینەر پارسەنگی تایبەتی خۆی هەیە بۆ نرخاندنی هەر یەك لەو ئەكتەرانە، ڕەنگە بۆ ئەكتەرە خاوەن ئەزموونەكانیش سەخت بێت، بەرامبەر چەند ئەكتەرێكی كەم ئەزموون نواندن بكەن و زۆرێك لەگڕوتینیان لەدەست بدەن، ڕاستە دەرهێنەر بەرپرسی یەكەمە لە دروست كردنی ئاستی نواندن لای ئەكتەرەكان، بەڵام زۆر جارانیش ئەكتەر خۆی لەسۆنگەی توانست و شارەزایی خۆیەوە رۆڵی دەبێت لەرەسم كردنی جوانترین وێنە بۆ كاراكتەر و بەهێز كردنی، خۆ هەر تەنها دەرهێنەر نیە ئەكتەر دروست دەكات، زۆر جاران ئەو توانستە لە ناخی ئەكتەر خۆیەوە سەر هەڵدەدات، لەئەنجامی تێڕوانین و فانتازیای جوانیی بۆ رۆڵەكەی خۆی و ئەزموونی درێژی لە بواری نواندندا .
ئەكتەرەكانی دوژمنی گەل ـ بە تایبەت ئەكتەرە خاوەن ئەزموونەكان بوون بەهۆكار بۆ راگرتنی هاوسەنگی نمایش.
زۆر جاران ئەكتەری لاواز دەبێتە هۆكار بۆ روخانی ناودارترین تێكستی جیهانیی، بەپێچەوانەشەوە ئەكتەری سەركەوتوو هەمیشە رۆحێكی نوێ‌ دەخاتە بەر ئەو تێكستانەی لاوازن و لەمردن رزگاری دەكەن، بەگشتی كۆمەڵێ‌ ئەكتەری بە تواناو خاوەن ئەزموون لەنمایشەكەدا رۆڵی سەرەكییان هەبوو لەراگرتنی ریتمی نمایشەكە، بۆ ماوەی 105 خولەك، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە كە ئەو ئەكتەرانە ئەكتیف بوونە لەپاراستنی هاوسەنگی نمایشەكەو چارەنووسی .
كاراكتەرەكانی شانۆیی دوژمنی گەل بریتین لە:
دكتۆر تۆماس ستۆكمان: پشكێنەری ئاوو زێرابەكانی شار .
كاترین: هاوسەری دكتۆر تۆماس
هۆفستاد: سەرنووسەری رۆژنامەی دەنگی گەل
بیتەر ستۆكمان: برا گەورەی د.ستۆكمان و قائیمقامی شار.
بیلینگ: نووسەر لەرۆژنامەی دەنگی گەل
كابتن هۆرستیر: كابتن و هاوڕێ‌ ی دكتۆر تۆماس
ئەسلاكسن: خاوەن چاپخانە
پیترا: كچی دكتۆر تۆماس


بەهمەن حاجی (دكتۆر تۆماس):
بەهمەن ئەكتەرێكی ئەكادیمی دیارو بەرچاوەو خاوەن ئەزموونێكی دەوڵەمەندە لەبواری شانۆدا و لەچەندین بەرهەمدا توانستی داهێنەرانەی خۆی سەلماندووە، دواترینیان شانۆیی (دوژمنی گەل) ی هنریك ئەبسن بوو، لەدەرهێنانی ئەرسەلان دەروێش، لەو بەرهەمە نویًیەدا رۆڵی دكتۆر تۆماسی بینی,
ئەو بەر لەهەموو شتێ‌ ئەوەی دەزانی كە لەو شانۆگەریەدا دەكەوێتە بەردەم تاقیكردنەوەیەكی گەورەو بەرجەستەی رۆڵی یەكێك لەگەورەترین كاراكتەرە جیهانییەكانی مێژوو دەكات ، ئەمەش بەرپرسیاریەتی ئەوی قورستر كرد بۆ خۆ ئامادەكردن و بەرجەستە كردنی رۆڵەكە.
دكتۆر تۆماس، ئەو پسپۆرو پشكێنەرەی لەرووی گەندەڵكارانی ژەهراوی بوونی سەرچاوەكانی ئاو وەستا، بۆ بەرژەوەندی گەلەكەی روو بەرووی دەسەڵاتدارانی شارەكەی بۆوە، لەوانەش (بیتەر)ی برای كە بەرپرسی یەكەمی ژەهراوی بوونی ئاوەكە بوو، لەو پێناوەشدا لەكار لابراو، دەورو بەرەكەی ئازار دران و ماڵەكەی فڕێ‌ درایە سەر جادە.. لە ئەنجامی ململانێكەی لەگەڵ زۆرینەی لایەنگرانی دەسەڵات شكستی هێنا، بەڵام نەڕوخاو بە گەشبینی راستیەكانی بەئایندە سپارد.
دكتۆر تۆماس وەك شۆڕشگێڕێك دەركەوت، رۆڵەكەی پێویستی بە ئەكتەرێك هەبوو، لەو كەسایەتیە شۆڕشگێرە بوەشێتەوە و بتوانێ‌ بەئەدای بەهێزی رۆڵی ئەو كاراكتەرە بەرجەستە بكات، ئەو ئەبسن لەپێستی كاراكتەرێكی وەك دكتۆر تۆماس دەبینی كە لە رەسەندا ئەبسن خۆیەتی و بەرگری لە مافەكانی گەل دەكات.
بەهمەن كە رۆڵی ئەو پیاوە شۆڕشگێرەی بەرگری كار لە مافی گەل و هەقیقەت دەبینێ‌، كاراكتەرەكە دەبێتە یەكەم هاندەری بۆ بەرجەستە كردنی ئەو كەسایەتیەو ماف پێدانی، بەهەموو ئەو دەسەڵاتە جەستەییانەی هەیبوو لەدەنگ و ئیلقا و ئەدای گوزاشت بەخش، دووهەمیان: تێگەیشتنێكی باشی بۆ دكتۆر تۆماس هەبوو، بەگڕو تینێكی هونەری هاوسەنگ رۆڵەكەی بینی، بەڵام ئەوەی ئارەزووم نەبوو لەبەهمەندا بیبینم، ئەوەبوو كە لە هەندێ‌ دیمەندا گرژی و یەك ریتمیم دەبینی لە ئەداو لە ریتمی دەنگ دا،چونكە ئەو كەسێكی زاناو نووسەر بوو، بیروباوەڕێكی شۆڕشگێڕانەی هەبوو، پێویستی بە هێمنیەكی زیاتر هەبوو بۆ ئەوەی وێنەیەكی جوانتری ئەو كاراكتەرەمان بداتێ‌، ئەمە لەلایەك و لەلایەكی ترەوە، بەهمەن خەریكە هاوسەنگی لەشولارو جەستەی جارانی خۆی لەدەست دەدات، پێویستی بەوە هەیە پێداچوونەوە بەخۆی دا بكات بۆ گەڕانەوەی هەمان لیاقەی جارانی خۆی…
مەولان حەمەد ئەمین ( قائیمقام):
رۆڵی ( بیتەر)ی قائیمقام و برای دكتۆر تۆماس دەبینی، هێمای دەسەڵات دەنوێنێ‌، لە كەسایەتیەكەی دا كەسێكی رووكەشە، وەك نموونەی رووكەشی دەسەڵات، هەتا لەهەڵوێستە لەخۆبایی بووەكانی، ئەو داڕێژەری ئەو گەمانەیە كە لەگەڵ دكتۆر تۆماسی برای و یاوەرانی دەكرێت، بەرژەوەندییەكانی ئەوەی لەبیر دەباتەوە كە برای دكتۆرە، گرنگ بەلای ئەوەوە پاراستنی دەسەڵات بوو.
هەموو هەوڵەكانی بۆ ئەوە دەخاتە گەڕ دكتۆر تۆماسی برای دەست لەبڵاوكردنەوەی پشكنینەكانی خۆی هەڵگرێ‌ دەربارەی بەژەهراوی بوونی سەرچاوەكانی ئاو، لەو پێناوەشدا دەكەوێتە بەردەم ململانی و هەڕەشە لێكردنی براكەی بەهەموو دەسەڵاتێكی خۆی و ناچار كردنی میدیا كارو رۆژتامەنووسەكان بەبێدەنگ بوون، لەئەنجامی ململانێ‌ كەشی دا بەسەر دكتۆر تۆماس و یاوەرەكانی زاڵ دەبێت و بەرەی گەندەڵكاران و تومەتباران بەسەر حەقبێژەكاندا سەردەكەون …
مەولانا ـ ئەگەرچی كاراكتەرەكەی كەسێكی گەندەڵ و تاوانبار بوو، لەرێزی دەسەڵادارەكانی ئەو شارە، ژەهراوی بوونی گەلەكەی بەلاوە باشتر بوو، لەئاشكرا كردنی راستیەكان، بەڵام بەهیچ شێوەیەك سیماو رەفتاری لەكاراكتەرێكی نەگەتیف و شەڕخواز نەدەچوو، ریتمێكی ساردی هەبوو، هیچ جۆرە رقێكی لای بینەر دروست نەكرد، تەنانەت ئارایشت كردنیشی ئەو سیمایەی پێ‌ نەبەخشی بوو كە بینەر وەك تاوانبارێك ببینێ‌، بۆیە بینەر ئەو كاراكتەرەی وەك كاراكتەرێكی نەگەتیف نەناسی كە هاوكوف بیت لەگەڵ بیرو باوەڕو رەفتارە توندو تیژو دوژمنكاریەكانی بەرامبەر گەل و نزیكترین كەسانێك لە خانەوادەكەی، بۆیە من پێم وابوو دەبوا مەولانا لە هەندێ‌ دیمەندا ئەو ریتمە خاوەی خۆی بگۆڕیبوایە بە ریتمێكی گەرمتر ..
محەمەد تاهیر: رۆڵی (ئەسلاكسن ) ی خاوەنی چاپخانەی دەبینی، كە زۆر بە ئاسانی لە بیروباوەڕو بۆچوونەكانی خۆی هەڵدەگەڕێتەوە و بە ئاسانی دەچێتە ژێر فشاری دەسەڵاتداران .
بە لای منەوە (محەمەد تاهیر ) باشترین ئەكتەری نمایش بوو، لەرنووی ئەداو دەنگ و ئیلقا، مانایەكی جوانتر لە خۆی بەكاراكتەرەكەی خۆی بەخشی .
بیترا : ( سیما مستەفا) كچی دكتۆر تۆماس و مامۆستای قوتابخانەیە، هەمان هەستی شۆڕشگێڕانەی باوكی هەڵگرتووەو هەست بەوە دەكات كە لە ماڵدا داوای ئەوەی لێ‌ دەكەن زمانی خۆیان بگرن، وەك مامۆستایەكیش لە قوتابخانەدا منداڵەكان فێری درۆ بكەن.
ئەو ئەكتەرە لە قۆناغە سەرەتاییەكانی چوونە ناو دنیای شانۆیە، ئەركێكی قورسیان پێ‌ بەخشی بوو كە لە توانست و ئەزموونی ئەو گەورەتر بێت، پێم وابوو هەڵبژاردنی ئەو ئەكتەرە تەنها بۆ پڕ كردنەوەی بۆشایی ئافرەتی ئەكتەر بوو، ئەمەش كاریگەری نەرێنی هەبوو بە سەر نمایش .
بیلینگ: ( یوسف یوسفی) كاراكتەرە نموونەی رۆژنامە نووسێكی ئیزدواجیە كە بەپێی بەرژەوەندییە تایبەتیەكانی خۆی رەفتار دەكات و بەئاسانی دەتوانێت پشت لەراستیەكان بكات لەپێناو پاراستنی ئەو بەرژەوەندییانە.
ئەو بەرهەمە بۆ یوسف ئەزموونێكی نوێ‌ بوو، توانی رۆڵەكەی خۆی وەك پێویست راپەڕێنێ‌، ئەگەرچی لە ئیلقاو دەنگ لاوازی پێوە دیاربوو، پێویستی زیاتری بە پرۆڤە هەیە ئەگەر بڕیاری ئەوەی دابێت بەردەوام بێت لەكاری شانۆیی دا .
كابتن هۆستەر (زیاد كەریم) وێنەی كەسێكی هوشیارو دۆستێكی ئەمەكدارو خاوەن هەڵویست نیشان دەدات، كە راستیەكان دەخاتە سەرووی هەموو شتێكەوە، گوێ‌ بەو فشارانە نادات كە لەلایەن دەسەڵاتەوە دەخرێتە سەری، لەرۆژە سەختەكانیشدا هەڵوێستێكی جوامێرانە دەنوێنێ‌ كە لەپشت دكتۆر تۆماس و منداڵەكانی دەوەستێ‌، كاتێ‌ خانووەكەیان لێ‌ دەسێنرێتەوەو دەكەونە سەر جادە ئەو فریایان دەكەوێت .
زیاد شانۆی وەك پیشە وەرنەگرتووەو كەسێكی میدیا كارە، بەڵام ئەوە رێگر نیە لە بەردەوام بوون لەسەر كاری شانۆیی، ئەو خۆی لە ئەزموونێكی قورس داوەو كاراكتەرەكەی كاراكتەرێكی دیاروبەرچاو بووە لە شانۆكانی جیهاندا بایەخێكی زۆری پێ‌ دراوەو تەواوكەری دكتۆر تۆماسە لەهەڵوێست و بیرو باوەڕدا، ئیدی نازانم بۆچی زیاد بەخۆی و پایپەكەی، زۆر بە فیزەوە دەركەوت وەك كەسایەتیەكی بورژوازی و بازرگان، كەچی لەهەقیقەتدا ئەو كەسێكی خاوەن هزرو تێگەیشتنێكی تەواو بوو لەكۆمەڵگادا لە ریزی گەلەكەی دا بوو بۆ بەرگری كردن لە مافەكانیان، ئەم جیاوازییەش لە نێوان بیرو شێوەدا وای كرد، ئەو ئەكتەرە لە دەستپێكدا وێنەیەكی راستەقینەی كار اكتەرەكەی بەبینەر نەبەخشێت، ئەگەرچی لە دیمەنەكانی دوایی دا ئەو شێوازەی رەسم كردنی كاراكتەرەكە گەڕایەوە قەدی رەسەنی خۆی ..
كاترین ( وەیلان سدیق) : هاوسەری دڵسۆزی دكتۆر تۆماس بوو، ئەو لە دەستپێكدا باوەڕی وابوو كە دكتۆر تۆماس ناتوانێت بەرگەی دەسەڵاتداران بگرێت كە خاوەنی هێزێكی گەورەن، بەمەش دووچاری نەهامەتیەكی زۆر دەبنەوە، بەڵام ورەی دكتۆر و بڕوای پتەوی بەامبەر بەو گوتارەی باوەڕی پێ‌ هەبوو لە هەموو فشارەكان گەورەتر بوو، كاترین كە زانی دكتۆر رێگەیەكی راستی هەڵبژاردووە، پشتگیری لێ‌ كرد ، چ لە رووی پێگەیاندن و پەروەردە كردنی منداڵەكانی چ لە رووی وەستان لەپشت مێردەكەی بەهەموو دەسەڵاتی خۆیەوە .
وەیلان لە تەمەندا بچووكتر بوو لەتەمەنی كاراكتەرەكەی خۆی، ئارایشتیش نەیتوانی ئەو جیاوازییە لە تەمەندا پەردە پۆش بكات، ئەمە هەم كاراكتەرەكەی لاواز كردبوو، هەم وەیلان بەو ئەزموونە سادەیەی هەیبوو نەیتوانی بەرامبەر بە بەهمەن بوەستێت، بەڵكو كاریگەریەكی نەگەتیفانەشی بەسەردا بەجێ‌ هێشتبوو، لەزۆربەی ئەو شانۆگەریانەی (دوژمنی گەل) كە لەجیهاندا نمایش كراون، رۆڵی كاترین چ جیاوازییەكی نیە لەگەڵ رۆڵی دكتۆر، لەو نمایشە نەبێت كە ئەو كاراكتەرە بەو لاوازییە ببینم ئێستاش نەمزانی هۆكار چی بووە لەوەی دەرهێنەر ئەو رۆڵە قورسە بە وەیلان ببەخشێ‌، لەكاتێكا ئەو لە سەرەتاكانی هاتنە ناو دنیای شانۆیەتی،جگە لە موفارەقاتی تەمەنی.
هۆفستاد( یاسین كەریم ) :
سەر نووسەری رۆژنامەی دەنگی گەل بوو، ئەو لە دەستپێكدا پشتگیری لەتوێژینەوەو هەڵوێستەكانی دكتۆر دەكرد، دواتر ئەویش وەك ئەوانی تر شەرەفی پیشەكەی خۆی رادەستی گەندەڵكاران كرد لەپێناو پاراستنی بەرژوەندییەكانی خۆی .
یاسین كەریم ـ تێگەیشتنێكی باشی لەگەڵ كاراكتەرەكەی خۆیدا هەبوو، توانی كارێك بكات، بەئەدای خۆی، وەك پیاوێكی ئیزدواجی لەبیرو باوەڕو كەسێكی ئینتیهازی خۆی نیشان بدات، بەمەش بەرجەستەی وێنەی راستەقینەی كاراكتەرەكەی خۆی كرد.

عکس ‏‎Haeder Abdulrahman‎‏

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like