دڕام،و دڕاما له‌ رۆژهه‌ڵاتی کوردستان
======================
دڕاما 
Dráma
 وشه‌یه‌کی یۆنانییه
(δρᾶμα ).
 له‌ زمانی ئاڵمانی به‌ مانای 
Handlung 
و له‌ زمانه‌کانی ئینگلیسی و ‌فه‌رانسه‌ به‌ مانای
act، action، activity
 به‌کار دهێندرێ.
 مامه‌ڵه‌کردن، گێروکێشه‌، کێشمه‌ کێش،بێنه‌ و به‌ره و ئاکسیۆنی ناو هه‌ر تێکستێکی نمایشی، واتای بنه‌ره‌تی دراما ده‌رده‌خات‌.
دڕاما له‌ رێگای شانۆگێڕه‌وه‌ نیشان ده‌درێ، کاییه‌ ده‌کردرێ یان ده‌لێزترێ، ئه‌ویش به‌ یارمه‌تی له‌ش و ده‌نگ و زمان و…. 
وشه‌ی”دڕاماتیک”یش 
Dramatik 
هه‌مان مانای دڕاما و ئه‌ده‌بیاتی نمایشی ده‌دا.
 دڕاما له‌ پاڵ شیعر و داستان به‌ یه‌کێک له‌ سێ چوکڵه‌ی ئه‌ده‌بیات‌ به‌ حیساب دێت.
سه‌ره‌کی ترین نیشانه‌ بۆ ناسینی دڕاما به‌ پێی بۆچوونی ئه‌ره‌ستوو
 (ئه‌رستاتالیس)[384 ب. ز هه‌تا 322 ب. ز] 
” داڕشتنی گێروکێشه‌ و کێشمه‌کێشه‌ له‌ رێگای دیالۆگ”ه‌وه‌‌.
 له‌ سه‌رده‌می ئه‌نتیکدا به‌ پێی ئه‌م بۆچوونه‌ی ئه‌ره‌ستوو‌، دڕاما له‌ داستانوێژی(داستان گێڕانه‌وه‌)، کورد گوته‌نی “حه‌کایه‌ت خوانی” جیا ده‌کرایه‌وه‌‌، له‌ سه‌رده‌می نوێشدا له‌ سه‌ر هه‌مان به‌یس،‌ دڕاما له‌ رۆمان جیا ده‌کرێته‌وه.
به‌ پێی تێگه‌یشتنی سه‌رده‌م و ئه‌ورۆیی دڕاما به‌و تێکسته‌ ده‌گوترێ،‌ که‌ بۆ مه‌به‌ستی کایه‌کردن و لیستن نووسرابێ، بۆ ئه‌وه‌ی شانۆگێڕ له‌ سه‌ر سه‌کۆی شانۆ بینوێنێ و نمایشی بکات. 
به‌ کورتی دڕاما بۆ نمایش کردن، ده‌نووسرێ، هه‌ر بۆیه‌ له‌ گه‌ڵ تێکستی دیالۆگه‌کان ده‌ستوراتی نمایش کردن بۆ شانۆگێڕ ده‌نووسرا. 
له‌‌ سه‌ده‌ی 19ی زایینی به‌ولاوه‌ ئه‌م ده‌ستوراته‌ بۆ ده‌رهێنه‌ری شانۆ ده‌نووسرێ، که‌ هه‌ر له‌و چاخه‌وه‌ وه‌ک کارێکتێرێکی سه‌ربه‌خۆ له‌ شانۆدا چاوی لێده‌کرێ. 
چه‌شنێکی تر له‌ دڕاما، دڕامای گوتن و خویندنه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ پله‌ی یه‌که‌مدا بۆ لیستن و کاییه‌کردنه‌ نییه‌ و بۆ خۆێندنه‌وه‌یه،‌ وه‌ک خوێندنه‌وه‌ی ڕۆمان……
**
ئەمە کورتەیەکە لە نووسراوەیەکی ٢٢ لاپەڕەی بە قەوارە ئا٤. ساڵی ٢٠٠٩ نووسراوە و لەوەناچی لە شوێنێک بڵاو کرابێتەوە. بابەتەکە لایەنەکانی دڕاما باس دەکات و پاشان دێتە سەر باسە سەرەکییەکە کە دڕاما لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بێت/ کە ئاوڕ لە دڕامی زارەکی و نووسراو هەروەها گاتاکان و تێکستی نووسراو دەداتەوە.
 دەبوو ئەو بابەتە وەک کتێب بڵاوکاربایەتەوە، کە ئەوەش وەک شتەکانی تر چاڵ کراوە. 
لە بەر دوور ودرێژی لێرە بڵاو ناکرێتەوە، بەڵام گەر گۆڤاری تایبەت بە بڵاوکردنەوەی شتی وەک ئەمە هەبێ، بە سەلکێک پیواز پێدەفرۆشم. 
دەنا لە دەرفەتێکدا ڕەنگە بە زنجیرە لە یەک دوو ماڵپەڕی دەرەوەی وڵاتدا بڵاوی کەمەوە. وەک موسڵمانان ئێژن…ئینشائەڵا
برایم فەڕشی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like