شانــــۆی پاش تازه‌گـــــــــــــــه‌ری
ن/ بۆجینا ساڤێسكا (پۆله‌ندا)
و-له‌عه‌ره‌بییه‌وه‌ / كاردۆمحه‌مه‌د

سرچاوه: فیسبوک

Kardo Muhammad


ناتوانین (شانۆی پاش تازه‌گه‌ری)له‌چوارچێوه‌ی یه‌ك پێناسه‌دا قه‌تیس بكه‌ین ،له‌به‌رئه‌وه‌ی هه‌رخۆی چه‌مكی (پاش تازه‌گه‌ری) یه‌ك جۆر پێناسه‌ی بۆ نه‌كراوه‌ ،ئه‌م چه‌مكه‌ بریتییه‌ له‌ ژماره‌یه‌ك دیارده‌ كه‌ به‌سه‌ر قۆناخێكی پان وبه‌ریندا زاڵبووه‌ ، و هه‌ڵگری مۆركی به‌رده‌وامی كۆمۆنیكه‌یشن (په‌یوه‌ندی كردن) ـه‌ ،به‌شێوه‌یه‌كی یه‌كسان په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ ئاڕاسته‌ تازه‌كانی كلتوری مۆدێرن ،و فه‌لسه‌فه‌، و ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی ،كه‌په‌یوه‌سته‌ به‌ قۆناخی تازه‌گه‌رییه‌وه‌ ، مێژووه‌كه‌شی له‌ ئه‌وروپا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ قۆناخی تازه‌گه‌ری((مۆدێرنیتی))ی كۆتاییه‌كانی سه‌ده‌ی نۆزده‌، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ ئه‌ده‌بی ئه‌زموونگه‌ریی ئه‌مریكایی له‌ساڵانی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی رابردوو.
گه‌ر بگه‌ڕێینه‌ سه‌ر پێناسه‌ی فه‌لسه‌فی بۆ چه‌مكی (تازه‌گه‌ری) ده‌بینین جان فرانسواس لیۆتار(Francois Lyotard Jea) یه‌كه‌م كه‌س بووه‌ كه‌ له‌ساڵی 1979 ئه‌م چه‌مكه‌ی پێناسه‌كردووه‌،به‌بۆچوونی ئه‌و له‌ سه‌روبه‌ندی پێشڤه‌چوونی ته‌كنۆلۆجیادا بڕوابوون به‌ بیرۆكه‌ی (تازه‌گه‌ری شانۆیی) لاواز ده‌بێت ،ئه‌م بیرۆكه‌یه‌ش ده‌سپێكی سه‌رهه‌ڵدانی ئه‌م ته‌وژمه‌ تازه‌یه‌ بوو تا ئه‌م ساته‌وه‌خته‌ی ئێستامان .یه‌كێك له‌ پێشنیازه‌كانی لیۆتار :داهێنانی شانۆیه‌ك بوو كه‌ پشت به‌ وزه‌ ببه‌ستێت ،وناویشی لێ نا (شانۆی وزه‌) واتا شانۆی هێزه‌ چڕه‌كان به‌ ئاماده‌بوونی هه‌ست و سۆز .
لای خۆیه‌وه‌ ریچارد رۆرتی Richard Rorty سه‌باره‌ت به‌ تیۆری تازه‌گه‌ری ده‌ڵێت :هه‌موو مرۆڤێك خۆی تابلۆ تایبه‌تییه‌كه‌ی سه‌باره‌ت به‌ جیهان ده‌نه‌خشێنێت،ئه‌م تێگه‌یشتنه‌یش به‌نده‌ به‌ چه‌مك و تێگه‌یشتنێكی دیكه‌وه‌ ئه‌ویش چه‌مكی درووستكردن و داهێنانی زمانێكه‌ له‌لایه‌ن خودی مرۆڤه‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای وه‌رگرتن و خواستنی تاكه‌كه‌سی بێت ،به‌ڵام كه‌سایه‌تی سێهه‌م كه‌ گرنگترینیانه‌ له‌ پێناسه‌كردنی رۆرتی (پاش تازه‌گه‌ری) جاك دێریدا( Jacques Derrida) یه‌ كه‌ له‌نێو جیهانی ئه‌ده‌به‌وه‌ تیۆریاكه‌ی ( لێهه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ Deconstruction ) خزایه‌ نێو بواری شانۆوه‌.
به‌گشتی شانۆی پاش تازه‌گه‌ری په‌یوه‌سته‌ به‌ دیارده‌گه‌لێكی پاش ساڵانی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی بیسته‌م ،دیارده‌گه‌لێكی وه‌ك (ئه‌بسورد،و بوونگه‌رایی ) و چه‌ندینی تر ئه‌مه‌ وێڕای ئه‌وانه‌ی په‌یوه‌ندییان به‌ دیارده‌ و شێوازگه‌لێكی نا شانۆ (Para theatralne ) وه‌ هه‌یه‌ وه‌ك هاپینینگ (روداو) و پێرفۆرمانس و شانۆی سه‌مائامێز Dance Theater.
هاوكات نمایشه‌كانی كه‌یفخۆشی( entertainment) وه‌ك سێرك و ریڤیو فۆرمێكی هونه‌ریه‌ كه‌ توانی كاریگه‌ری له‌سه‌ر شانۆ جێبهێڵێت ، له‌م نمایشانه‌دا زۆرجار نمایشكار رۆڵی خۆی جێده‌هێڵێت و راسته‌وخۆ رووده‌كاته‌ جه‌ماوه‌ر و گفتوگۆیان له‌گه‌ڵ ده‌كات، جۆر و شێوازی وه‌رگرتنی بینراوه‌كان له‌لایه‌ن جه‌ماوه‌ره‌وه‌ ودواتر تێگه‌یشتنی له‌و جیهانه‌ی كه‌ له‌ سه‌ر سه‌كۆی شانۆ ده‌یبینێت ،زۆر به‌ڕوونی گۆڕانكارییان به‌سه‌ردادێت و به‌ئاشكرا له‌وهێڵه‌ باو و ترادیشناڵه‌ دوور ده‌كه‌ونه‌ كه‌ دیاریكراوه‌ بۆناسینه‌وه‌ی واقعی ژیاریی سه‌ر شانۆ و مامه‌ڵه‌كردنێكی نوێ‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و واقیعه‌دا له‌ گۆشه‌نیگای جیاوزاو هاوكاته‌وه‌ .
ده‌رهێنانیش له‌چوارچێوه‌ی چه‌مكی (پۆست مۆدێرنه‌)دا ، هه‌ڵگری خه‌سڵه‌ت و تایبه‌تمه‌ندی خۆیه‌تی وه‌ك :
– كاره‌كته‌ره‌كان سیما و رووخسارێكی ناڕوونیان هه‌یه‌ .
– هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی یه‌كه‌ی رووداو .
– ناڕێكی له‌ ریتمی شانۆییه‌كه‌ ،یان یان دووباركردنه‌وه‌ی یه‌ك ریتم وله‌سه‌ر یه‌ك رێچكه‌ وشێوازی نمایشه‌كه‌
سیما نوێكانی شانۆی (پاش تازه‌گه‌ری)ش بریتین له‌ :فره‌ شیكاری ،جه‌ختكردنه‌وه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ كاری شانۆیی هونه‌رێكه‌ له‌به‌رئه‌نجامی خه‌یاڵكردن و گریمانه‌كردن ،له‌دایكبوونی هه‌نووكه‌یی و خۆكاری حاڵه‌تی داهێنان و وه‌رگرتن،گوزارشتكردنێك كه‌ پشت به‌ پانتۆمایم نه‌به‌ستێت ، هاوكاتبوونی شوێنی رووداو،ئه‌كته‌ر سووژه‌ و بابه‌ته‌ ،تێكستی شانۆیی ته‌نها ده‌روازه‌یه‌كه‌ بۆ ته‌واوی پرۆسه‌ شانۆییه‌كه‌ ،به‌ڵام بزوێنه‌ری سه‌ره‌كی نمایشه‌كه‌ ئه‌و چیرۆكه‌ نییه‌ كه‌ ده‌وترێته‌وه‌ به‌ڵكو ئه‌و یاریی (game)یه‌ كه‌ له‌سه‌ر سه‌كۆی شانۆ ئه‌نجام ده‌درێت.

چه‌مكی (دراماتۆرگی پاش تازه‌گه‌ری)یش واده‌خوازێت گرێ بدرێت به‌ چه‌مكی (پاش تازه‌گه‌ری)ئه‌ده‌به‌وه‌ ، نووسه‌رانی ئه‌م ته‌وژمه‌ ده‌ڵێن “له‌كاتێكدا ئه‌ده‌ب ته‌واوی ئامانجه‌كانی به‌دی هێناوه‌ و لێبووه‌ته‌وه‌ و شتێكی نه‌ماوه‌ بۆ وتن ،كاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ ئه‌م لاوازی و هه‌ره‌سهێنانه‌ ببێت به‌ هێز وشكۆمه‌ندی ،له‌م رووانگه‌یه‌وه‌ پێیانوایه‌ئاماژه‌ و كۆده‌كانی ئه‌م ته‌رزه‌ ئه‌ده‌به‌ بووه‌به‌ كۆدگه‌لێكی ده‌قئامێز (ئه‌و ده‌قانه‌ی كه‌ چه‌ند پاژێكی ستاتیكی نێو تێكسته‌ ئه‌ده‌بییه‌كان پێشكه‌شی وه‌رگر ده‌كه‌ن)و به‌ پڕۆسه‌ی (ده‌قئاوێزان)دا گوزه‌رده‌كه‌ن (واتا باشترین پاژی نێو ئه‌و كارانه‌ وه‌رده‌گیرێت و له‌گه‌ڵ جۆر وته‌رزی دیكه‌ی ئه‌ده‌بیدا له‌چوارچێوه‌ی بونیادێكی داهێنه‌رانه‌دا لێكده‌درێت)،هه‌روه‌ها مامه‌ڵه‌كردنیش له‌گه‌ڵ تێكستی ئه‌ده‌بی درامایی دا به‌شێوه‌یه‌ك ده‌بێت كه‌ له‌چوارچێوه‌ی خه‌یاڵی نووسه‌ردا سنووردارنه‌كرێت ،به‌و پێیه‌ی (ناعه‌قڵانیه‌ت و پشێوی فاكته‌ری داهێنه‌رانه‌ی نێو كاره‌ شانۆییه‌كه‌ن)،دواجاریش كاره‌ ئه‌ده‌بییه‌داهێنه‌رانه‌كه‌ كه‌ به‌رئه‌نجامی كۆمه‌ڵێك چالاكی مرۆیی نێو خه‌یاڵی نووسه‌رن وه‌ك گه‌مه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ خوێنه‌ردا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كرێت .

تێكسته‌ نوێكانی شانۆ بونیادی خۆڕسكی كاری درامایی ده‌گوێزێته‌وه‌ بۆ “بابه‌تێكی زمانه‌وانی” چونكه‌ یه‌كێكه‌ له‌ فاكته‌ره‌كانی پێكهێنانی نمایشی شانۆیی ،به‌ڵام فاكته‌رێكی باڵاده‌ست و خاوه‌ن ركێف نییه‌ له‌و شوێنه‌ی كه‌ فاكته‌ره‌كانی گێڕانه‌وه‌ و ریزبه‌ندی لۆجیكی (گرێچن-plot) له‌ناوده‌چێت ،و زیاتر له‌ سه‌ربه‌خۆبوونی زمان نزیك ده‌بینه‌وه‌ . له‌م قۆناخه‌دا ئاماژه‌ وكۆده‌كانی نێو ئه‌ده‌ب ده‌خزێنه‌ نێو دراماتۆرگیای شانۆوه‌. بۆنموونه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ تێكسته‌كانی (ڤێرنێرشواب Werner Schwab) و (ئه‌لفرید جێلینێك Elfride Jelinek) دا به‌دی ده‌كه‌ین له‌ تێكسته‌كانیاندا زمان قسه‌ وگفتی كاره‌كته‌ری به‌رجه‌سته‌كراو نییه‌ ،به‌ڵكو بوونێكی سه‌ربه‌خۆی شانۆییه‌.

ئه‌م تێكستانه‌ له‌ شانۆی (پاش تازه‌گه‌ری)دا واته‌و ناوه‌ڕۆك به‌رهه‌م ناهێنن،به‌ڵكو ئه‌ركیان ئه‌وه‌یه‌ حاڵه‌ت و دۆخی شانۆیی جیاواز و فره‌ واته‌ بخوڵقێنن ، بۆیه‌ پێشنیازی تێكستێكی ئه‌ده‌بی ده‌كرێت كه‌ په‌راوێزی شانۆیی تێدانه‌بێت ، تاكو ده‌رفه‌ت بۆ ده‌رهێنه‌ر بڕه‌خسێت هه‌وڵه‌داهێنه‌رانه‌كانی خۆی بخاته‌گه‌ڕ .

شانۆی درامایی ترادیشناڵ ،كۆتایی دێت و له‌شوێنی خۆیدا ده‌وه‌ستێت كاتێك فاكته‌ره‌ بنه‌ڕه‌تییه‌كانی له‌ به‌های كاره‌كه‌دا وه‌ك بونیادێكی ته‌واوكراو ره‌گ و ریشه‌ی جێگیرده‌كات ، و ده‌ستده‌كات به‌ درووستكردنی خه‌یاڵ و و ئاڕاسته‌كردنی په‌یامه‌كه‌ی بۆ ئه‌و جیهانه‌ی نوێنه‌رایه‌تی ده‌كات ،له‌كاتێكدا تێكڕای ئه‌م فاكته‌رانه‌ پێكه‌وه‌ نماینده‌ی بنمایه‌كی ساز و رێكخراوی كاره‌ هونه‌رییه‌ نوێكه‌ن ، شانۆیه‌كی دی سه‌رهه‌ڵده‌دات ،شانۆیه‌كی (بێ‌ دراما No drama) كه‌ پێیده‌وترێ‌ شانۆی پاش تازه‌گه‌ری . تێیدا خه‌یاڵ یه‌كێكه‌ له‌و فاكته‌رانه‌ی كتوپڕ ده‌رده‌كه‌وێت ،و به‌شێوه‌یه‌كی چاوه‌ڕواننه‌كراو ون ده‌بێت ،زۆرجاریش واته‌ و ماناكانی له‌بری ئه‌وه‌ی جه‌ختیان له‌سه‌ربكرێته‌وه‌ و جێگیربكرێن ململانێی یه‌كتر ده‌كه‌ن ، بۆیه‌ لێره‌دا ده‌بێ‌ بینه‌ر خۆی بیربكاته‌وه‌ له‌و په‌یوه‌ندییانه‌ی كه‌ له‌نێوان پانتاییه‌كانی شانۆكه‌دا درووستده‌بن،بۆئه‌وه‌ی بتوانێت بیانگه‌یه‌نێته‌وه‌ به‌یه‌ك.

له‌تێكسته‌كانی قۆناخی شانۆی درامایی ترادیشناڵدا نموونه‌یه‌كی جێگیر یان (مۆدێل)ێك هه‌یه‌ ،تێیدا فاكته‌ره‌كانی درامای نێو تێكسته‌ به‌یه‌كده‌گه‌ن ،ئه‌و نموونه‌یه‌ یاخود ئه‌و بابه‌ته‌ له‌ڕێی پرسیارگه‌لێكه‌وه‌ ده‌خرێته‌ڕوو كه‌ ده‌بێته‌ بابه‌تێكی ساده‌ وئاسان بۆ پڕۆژه‌شانۆییه‌كه‌ .به‌ڵام شانۆی صاش تازه‌گه‌ری دا له‌ ئازادبوونی خۆیه‌وه‌ ده‌سپێده‌كات ،و به‌شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ ئه‌ده‌بی پاش تازه‌گه‌ری به‌راوردناكرێت.

كه‌وایه‌ ئه‌سته‌م نییه‌ قایل بین به‌ بۆچوونه‌كه‌ی (پیته‌رشۆندی) كه‌ ده‌ڵێت “له‌مێژووی دراماتۆرگیای مۆدێرندا به‌شێكی كۆتایی نییه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ كاره‌شانۆۆیه‌كه‌دا كۆتایی پێ بێت “

به‌و پێیه‌ی ده‌رهێنه‌رانی مۆدێرنیزم په‌یوه‌ست نین به‌ پێشكه‌شكردنی نمایشێك كه‌ ئاڕاسته‌ی هێله‌ دراماییه‌كانی ئاسۆیی بێت ،و ریزبه‌ندی گرێچنه‌كه‌شی لۆجیكی بێت،بۆیه‌ نمایشی جیاواز دائه‌هێنن كه‌ به‌ته‌نها پشت به‌ بونیادی واته‌كان نه‌به‌ستێت و زیاتر پشت به‌ دۆخه‌كانی هه‌ڵچوون ببه‌ستێت ،و وه‌ك نمایشێكی شانۆیی داخراو ته‌ماشا ناكرێت ،به‌ڵكو ئه‌وان پێیانوایه‌ ئه‌و جۆره‌ نمایشانه‌ ته‌نها چه‌ند پێكهێنانێكی (formation) شانۆییه‌ ،رووداوگه‌لێكن ،یان باشتر وایه‌ بڵێین –كۆمه‌ڵێك پێكهاتووی شانۆیین كه‌ جیاوازی و فراوانی ئایكۆنه‌كان ئاڕاسته‌یان ده‌كه‌ن ،ئه‌مه‌یش له‌ نمایشه‌كانی (رۆبه‌رت ویلسۆن)دا به‌روونی ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ به‌ رووناكی ره‌نگاوڕه‌نگ كراون و تێیاندا دیارده‌ی نمایش زاڵتره‌ له‌ دیارده‌ی گێڕانه‌وه‌یی ،هه‌روه‌ها دیارده‌ی تێڕامان زاڵتره‌ وه‌ك له‌ شیكردنه‌وه‌

كه‌وایه‌ شانۆ ده‌گۆڕێت و ده‌بێته‌ ئامڕازێك ،ئه‌ویش به‌ ده‌سگیرۆیی ده‌رهێنه‌ر كه‌ وتوێژه‌كه‌ی به‌ره‌و بینه‌ر ئاڕاسته‌ده‌كات و رووبه‌ڕوویانی ده‌كاته‌وه‌ ،ئه‌و له‌رێی گوزارشتی وتوێژئامێزی ئه‌كته‌ره‌كانییه‌وه‌ ده‌ست به‌سه‌ر بینه‌ردا ده‌گرێت ،ئه‌و جۆره‌ وتوێژه‌ به‌ته‌نها له‌سه‌ر سه‌ۆكی شانۆكه‌دانییه‌ به‌ڵكو ته‌واوی پانتاییه‌كانی شانۆكه‌ ده‌گرێته‌وه‌ له‌وێدا ئه‌ركی ئه‌كته‌ر ده‌گۆڕێت كه‌ له‌لایه‌ن ده‌رهێنه‌ره‌وه‌ به‌كارده‌هێنرێت بۆ درووستكردنی په‌یوه‌ندی شانۆكه‌ی له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ره‌كه‌یدا.

شانۆی پاش تازه‌گه‌ری شانۆی پاش برێخته‌ كه‌ رێگه‌خۆشكه‌ربوو له‌به‌رده‌م شانۆی پاش تازه‌گه‌ری ،پرسیاره‌كانی برێخت سه‌باره‌ت به‌ گرنگی قۆناخی داهێنانی نمایشی شانۆیی و وشیاری پشت نمایشه‌كانه‌وه‌ بوو ،ئه‌مه‌ وێڕای پرسیارگه‌لێكی تایبه‌ت له‌باره‌ی شانۆی داستانی و ئه‌و ناكۆكییانه‌ی كه‌ ده‌یانخاته‌ڕوو ،دره‌وازه‌یه‌كی ره‌خنه‌گرانه‌ی گرنگه‌ بۆ درووستكردنی (شانۆی پاش تازه‌گه‌ری).

شانۆی پاش تازه‌گه‌ری پێیوایه‌ سه‌كۆی شانۆ سه‌ره‌تایه‌ك و ركابه‌رییه‌كه‌ ،نه‌ك شوێنێك بۆ خۆنمایشكردن،بۆیه‌ نواندن له‌م دۆخه‌ تازه‌یه‌ی شانۆ-كه‌ دووره‌ له‌ جیهانی واقعییه‌وه‌ بریتییه‌ له‌چالاكییه‌كی هونه‌ری ئه‌بستراكت و پێیده‌وترێت پێرفۆرمانس . ئه‌كته‌ری پێرفۆرمانس هه‌ڵگری ئاماژه‌ و نیشانه‌گه‌لێكه‌ ، به‌ ئاماده‌بوونیشی له‌سه‌ر سه‌كۆی شانۆ گه‌وهه‌ری بابه‌ته‌ستاتیكییه‌كه‌ دێته‌به‌رهه‌م ،ئه‌و به‌م ئاماده‌بوونه‌ی به‌رپرسیارنییه‌ له‌ هه‌ست و سۆز و هه‌ڵچوونه‌وه‌كان ،به‌ڵكو یه‌كپارچه‌ ده‌بێته‌ خودی ئه‌و هه‌ست و هه‌ڵچوونانه‌ ،لێره‌دا به‌رجه‌سته‌كردن وه‌ك ئامرازێكی گوزارشتكردن هاوشێوه‌ی ئامرازه‌هونه‌رییه‌كانی دی مامه‌لًه‌ی له‌ته‌كدا ده‌كرێت ،هاوكات به‌دوای شێوازگه‌لێكی نویێ‌ هونه‌ریدا بۆ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ ده‌رهێنه‌ر گه‌ڕان به‌رده‌وام ده‌بێت ،بۆ گه‌یشتن به‌ توانا فیزیكییه‌كانی تا له‌ڕێی راهێنانه‌كانه‌وه‌ بتوانێت تواناكانی خۆی تێپه‌ڕێنێت ،و بگات به‌ حه‌قیقه‌تی ئه‌و ژیانكردنه‌ هونه‌رییه‌ تازه‌یه‌ی كه‌ له‌ سه‌ر سه‌كۆی شانۆدا هه‌یه‌ .

توێژنه‌وه‌ كلتورییه‌كان له‌ میانی كاری هاوبه‌شی ئه‌وئه‌كته‌رانه‌ی كه‌ هه‌ریه‌كه‌و سه‌ر به‌ ره‌گه‌ز ونه‌ته‌وه‌یه‌كن ،هه‌روه‌ها سوودوه‌رگرتن له‌ ئه‌زموونی ئاسیایی وه‌ك شانۆی (كاتاكالی )هیندستانی و( ئۆپێرای به‌كین) و شانۆی (نو)ی ژاپۆنی سیماگه‌لێكی هاوبه‌شن ،كه‌كاریگه‌ریان هه‌بووه‌ له‌سه‌ر بزووتنه‌وه‌ی ئه‌زموونخوازانی شانۆ و گه‌وره‌ شانۆكارانی بواری ئه‌نترۆپۆلجیا وه‌ك گرۆتۆوسكی و پیته‌ربرووك و یۆجینۆ باربا .

ده‌توانین بڵێین (شانۆی هاوچه‌رخمان) له‌تابلۆیه‌كه‌وه‌ گه‌شه‌یكردووه‌ كه‌ جیاوازی تێدابووه‌ له‌رووی ره‌نگ و توانا و رێگه‌ و ئه‌و ئامرازانه‌ی كه‌ به‌كارهاتوون بۆ درووستكردنی ،ئه‌وه‌شی كه‌ له‌شانۆدا رووده‌دات ته‌نها چه‌ند كۆپییه‌كی دووباره‌ی هه‌موو ئه‌و كارانه‌ن كه‌ له‌وبواره‌دا پێشكه‌شكراون .به‌ڵام به‌خت یاوه‌ری داهێنه‌رانی شانۆیه‌ ،چونكه‌ هێزی داهێنه‌رانه‌ی ئه‌وان كۆتایی نایه‌ت و بێ سنووره‌ ،لێره‌وه‌ ئێمه‌ هه‌ست به‌ سه‌رسامی وه‌رگتن ده‌كه‌ین ،كاتێك چه‌ندین نووسه‌ر وده‌رهێنه‌ر و ئه‌كته‌ری ئه‌وتۆ ده‌بینین كه‌ هه‌ڵگری دیدوخه‌ونبینی نوێی واقعی ژیاریین. و ده‌توانن ئه‌و واقعه‌ی ژیان به‌شبَیوه‌یه‌كی داهێنه‌رانه‌ بگوێزنه‌ بۆ زمانی هونه‌ر ،شانۆ رێگه‌ به‌ ئاڵوگۆڕكردنی زانیاری و ئه‌زموون له‌نێوان داهێنه‌ره‌كاندا به‌وپه‌ڕی ئازادییه‌وه‌،كه‌ دواتر كاریگه‌ری هه‌نووكه‌ی جێده‌هێڵێت وئاوێته‌ی ناخی وه‌رگرد ده‌بێت ، بۆیه‌ شانۆ هه‌میشه‌ نهێنییه‌كی نه‌زانراوه‌.

له‌ ئێواره‌كۆڕێكدا له‌پاریس گۆردن گریك كه‌ له‌نێو كومه‌ڵێك هاوڕێی خۆیدا دانیشتبوو به‌ده‌م خه‌یاڵ وبیركردنه‌وه‌وه‌ وتی :با پێكه‌وه‌ كه‌شتییه‌ك سازبكه‌ین و وه‌ك گریكه‌كان له‌ درووگه‌یه‌كه‌وه‌ گه‌شتبكه‌ین به‌ره‌و دوورگه‌یه‌كی تر ،ئێمه‌یش به‌كه‌شتییه‌كمان به‌دوای حه‌قیقه‌تدا بگه‌ڕێین و به‌ره‌و شانۆ نهێنییه‌كه‌مان به‌ڕێ بكه‌وین ،ئه‌و شانۆیه‌ی هێشتا نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌ .

ن/ بۆجینا ساڤێسكا (پۆله‌ندا)

له‌عه‌ره‌ببیه‌وه‌/ كاردۆمحه‌مه‌د

سه‌رچاوه‌ :

د.هنا‌ء عبدالفتاح – الثقافة‌ الاجنبیة

العدد الثالث – 2010

تصویر ممکن است موارد زیر را شامل شود: ‏‏۵‏ نفر‏

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like