صدای نوین تئاتر کوردی “چریکه ی چیای هالوز”

صدای نوین تئاتر کوردی
“چریکه ی چیای هالوز”

چریکه ی چیای هالوز | ایران تئاتر

ادبیات شفاهی در کوردستان هیچ وقت دستخوش دگرگونی بنیانی و یک باره با تغییرات ساختار حکومتی و عقیدتی نبوده ونیست و هیچ گاه از مردم جدا نشده بلکه همیشه با مردم به پیش آمده و همگام با فرهنگ مردم مدرنیته شده و به روزرسانی شده است .
همزمان با ورود مدرنیته وتغییر سطح فرهنگی و پیشرفت مدنی کوردستان فرهنگ وهنر خصوصا” ادبیات شفاهی هیچ گاه از مردم فاصله نگرفت و همیشه بامردم بوده است .

چریکه ی چیای هالوز | ایران تئاتر


دلیل اصلی این به روز رسانی وماندگاری ادبیات شفاهی بامردم در کوردستان وجود تفسیر درست روشنفکران وعالمان مردمی از معنای درست مدرنیته وپیشرفت بوده وهست .

چریکه ی چیای هالوز | ایران تئاتر


با آنکه همیشه و همه زمانها کوردستان دستخوش تحولات ساختار سیاسی و نظامی و جغرافیایی بوده اما هیچ گاه ادبیات و فرهنگ تاثیر چندان عمیق وبنیادی نگرفته و تاثیر این تحولات در ادبیات شفایی کم رنگ است .


ادبیات شفاهی کوردی سرشار از ساختار دارماتیکی ونمایشی گونه ی است که ادبیات شفاهی کوردستان را از دیگر ملل متمایز می سازد و بنیان آنهای قوی ومحکم ساختاری آن را هر روز محکمتر می سازد .

چریکه ی چیای هالوز | ایران تئاتر


حتی در این زمان که انواع وسایل شنیداری ودیداری ومجازی با سرعتی سرسام آوری در اجتماع رخنه می کند ادبیاش شفاهی ما نیز به شکل جدیدتری بروز می کند و ماندگاری خود را حفظ می کند .
اجرای نمایش ” چریکه چیای هالوز ” از جمله این شاخص های فرهنگی وهنری است .
بختیار پنجه ایی نویسنده وکارگردان این نمایش با بهره گیری از این ادبیات و تفسیر درست از معنای مدرنیته ادبیات نمایشی و ارتباط آن با ادبیات شفاهی و پیوند هنر وفرهنگ ملی ، دست به خلق اینچنین اثری می زند . که در تاریخ تئاتر کوردی ماندگاری خواهد داشت و برگی از آن را به خود اختصاص می دهد .

موفقیت هنرمندان مهابادی در جشنواره تئاتر کردی سقز


بیت ” سیده وان” به عنوان بخشی از فرهنگ شفاهیی کوردستان همیشه دست مایه هنرمندان نمایش بوده است .
خصوصا در مهاباد که یکی از خاستگاهها ومهد ادبیات شفاهی است .
بیت سیدوان در سالهای دهه شصت نیز توسط محمد کریمی باز نویسی و توسط هنرمند مناف ایرانپناه به صحنه رفت .
و اینک نیز بختیار پنجه ایی با بهره گیری از این نشانه و معرفت فرهنگی ادبیات شفاهی کوردستان در قالب نو و به روز رسانی شده “چریکه چیای هالوز” را خلق کرده است .

چریکه ی چیای هالوز | ایران تئاتر


سیده وان نگاهی عمیق و ابزاری در فرهنگ عامه برای تجسم ودریافت مردم کورد از جهان پیرامون خود است و می کوشد در قالبی داستانی تا رابطی فلسفی انسانی کورد را با جهان پیرامونش تعریف کند .
پنجه ایی به خوبی از تاثیر این ادبیات در هنرهای نمایشی آگاه است .
و با بهره گیری از عصر نوین و تغییر وتحولات منطقه ایی برای انتقال دانش وهنر و سنت ها و فرهنگ و جهان بینی وایدلوژی و مکتب به نسل جدید بهره بگیرد .
کارگردان با توجه به غنای زیاد ادبیات شفاهی وبهره گیری درست از داستان آن در یک قالب نوین و عصر حاضرو با بهره گیری از ساختار درست نمایشی در یک اجرا و فراز وفرود های ادبیات نمایشی و ریتم وحرکت و فرم وسبک وسیاق درست اجرایی ،آن چنان که تاثیرات عمیق آن را درتماشاگر از ابتدا تا انتها ببینیم .

بختیار به خوبی از این تقدس و بزرگی ادبیات شفاهی مردمی استفاده کرد و با چند دیالوگ کوتاه در مورد سرآغاز بهار و شروع سال نو و رستاخیز طبیعت و زندگی مجدد متناسب با جهان بینی مردمی تاکید فراوانی کرد و قدرت مطلقه جاری زندگی حتی پس از مرگ قدر قدرت ترین انسان ها را به تصویر کشید و با ذهنیت مخاطبین خود به چالش کشید .
ادبیات شفاهی کوردی از زندگی مردم غیر قابل تفکیک وعنصر جدا ناپذیری است که باعث می شود آثاری چون چریکه چیای هالوز نیز ماندگار شوند .
و از آثار هنری گردد که آیین ها و سنت ها و علایق ملتی را برای نسل های بعدی باز گو کند
نمایش چریکه چیایی هالوز اجرایی بی نظیر برگرفته از اثری بیاد ماندنی و هرگز فراموش نشندنی سیده وان از شاهکارهای ادبی برگرفته از هویت ملی و سنتی مردم کورد بوده است .
سیده وان یکی از منابع اقتباسی برای اجرای یک اثر و شاهکار نمایشی است به شرطی که به مانند بختیار پنجه ایی بتوان خوانشی درست و اصوالی از آن داشته و اسطوره ها وهویت ملی را به درستی به کار بریم چرا که این دو رکن اساسی و جدای ناپذیر از هم هستند .


برای این هنرمند عزیز وهمه بازیگران و عوامل اجرایی چریکه چیای هالوز ارزوی سربلندی در دنیای عشق وامید را دارم و دست شان را به گرمی می فشارم . درود درود درود


عبدالرحمن عزیزی
30شهریور 1395

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like